Maand: juli 2012 (Page 2 of 6)

Uit: Een broekzak vol rijst, ongewone verhalen uit Indonesië
Auteur: Theo Wilton van Reede
Het verhaal is wegens de grote lengte over meerdere afleveringen verdeeld.

HERMAN SUGUIANTO

Herman Sugianto was geboren in een kerstnacht toen moessonregens dwars door het lekkende dak in dunne straaltjes op de buik van zijn  moeder liepen. Zijn oma wist het nog precies en elk jaar met Kerstmis maakte ze weinig onderscheid tussen het Kindeke Jezus en haar kleinzoon. Eigenhandig had ze Herman ter wereld gebracht; een daad overigens die ze niet van bijzondere aard achtte.
Ze woonden nog steeds in hetzelfde krakkemikkige huisje van die bewuste nacht, al lekte het dak niet meer en waren nu hier en daar muren van baksteen die het gedek vervangen hadden.
Oma sliep in het bed van toen dat met haar antieke kledingkast het enige meubel van niveau vormde. Beiden waren, net als zij, overblijfselen uit de Hollandse tijd en met wat foto’s de enig zichtbare tekenen dat Oma ooit een grande dame was geweest, in het bezit van rijtuigen en paarden, een eigen zwembad en een stoet aan bedienden.

Herman was een van de jongste telgen van een oude Indische familie die al vele generaties op Java woonde. Zijn eigenlijke naam was De Boer maar na 1958, toen Hollanders en Indischen moesten kiezen tussen naar Holland vertrekken of Indonesiër worden, bleek het beter een Javaanse naam aan te nemen.

“Ja, lieve jongen,” placht Oma te zeggen als ze hand in hand op de rand van het oude bed heimelijkheden zaten uit te wisselen, “eigenlijk ben jij een De Boer, al verlangen tijdgeest en plaats soms van je dat de nadruk ligt op je Javaanse zijde. Vergeet nooit dat je evenzeer een De Boer bent. Een De Boer is een volhouder; een koppige, trotse volhouwer. Je vader is zo, je grootvader was zo en je overgrootvader ook.”

Oma kon de dingen mooi zeggen en dat was precies de reden waarom Herman, in tegenstelling tot zijn broers en zusjes, het Nederlands vrij goed beheerste want in de loop van de zestien jaren die volgden op die kerstnacht, had zich tussen Oma en Herman een nauwe band ontwikkeld. De gesprekken op de rand van het oude bed vormden er de hoogtepunten van. Oma had het meerendeel van haar acht kinderen naar Holland zien vertrekken: ze hoorde vrijwel nooit meer iets van ze. Ze was bij de drie kinderen gebleven die voor Indonesië kozen. “Die hebben mij het hardst nodig.”, had ze gezegd. Met haar kinderen was ze maatschappelijk mee afgezakt, want in de jaren vijftig was het tij niet gunstig voor de honderdduizenden die voor Indonesië hadden gekozen. Elke druppel Nederlands bloed werd tegen hen gebruikt omdat ze in de ogen van de politiek niet betrouwbaar waren.

Dat het Nederlands een verboden taal werd, had Oma veel verdriet gedaan.

“Ach, lieve jongen, wat was dat moeilijk. Oma heeft nooit anders gesproken dan Nederlands, behalve dan met de bedienden. Dat moest wel, vroeger, in de oude tijd. Voor ons Indischen was het niet makkelijk onder de Hollanders. Die discrimineerden heel erg. Dat was bij de wet geregeld. En als je dan ook nog slecht Nederlands sprak…. Je grootvader was een volbloed Hollander hoor, een echte De Boer, al was hij op Java geboren. Hij sprak ook Maleis en Javaans. Er waren niet veel Hollanders die dat konden. Die keken op die talen neer. Dat was ‘inlands’ vonden ze. En wat ‘inlands’ was, was niet goed. Verinlandsen, dat was erg, toen, in die tijd ….”

Ze slaakte op zo’n moment een diepe zucht terwijl haar woorden uitdreven op de warme lucht die in haar kamertje hing.
“Oma heeft veel meegemaakt,” dacht Herman dan, “eerst gediscrimineerd door de Hollanders, toen door de Japanners en daarna door de Indonesiërs. Kasian, aldoor maar in de hoek waar de klappen vallen.”

“Maar u heeft het toch ook goed gehad vroeger, Oma? Toen u dat grote huis had en paarden en bedienden?”

“Ja, lieve jongen, maar ik moest ook op de achtergrond blijven omdat ik een beetje bruin ben. Ik kon bij feesten niet altijd met Opa mee. Voor je grootvader was het niet zo goed, getrouwd zijn met een vrouw die een beetje bruin is…. helemaal niet zo goed.”
Dan zweeg ze even.
Om er ineens achter aan te zeggen: “Maar Opa en ik hielden heel veel van elkaar. Hij was een goeie man. Een echte De Boer!”

Zo had Herman, haast spelenderwijs, Nederlands geleerd. Niet omdat hij het zielig vond voor Oma dat haar andere kleinkinderen weinig Nederlands spraken, al konden ze veel verstaan, maar omdat het Nederlands de natuurlijke taal was tussen  hen beiden als ze hand in hand op de rand van het bed zaten.
“Indonesisch spreken!”, had zijn vader altijd gezegd, “je woont in Indonesië, je bent Indonesiër, hier ligt je toekomst!”
En hij sprak uitsluitend in het Indonesisch tegen Herman omdat hij altijd dacht aan de tijd dat Nederlands een verboden taal was. “Je heet nu Sugianto! Herman Sugianto!”
“Je bent een echte De Boer!”, zei Oma en sprak vanaf zijn babytijd nooit anders dan in het Nederlands tegen hem.
Zo was Herman opgegroeid; Nederlands sprekend met zijn Oma, Indonesisch met zijn vader en Jakartaans met de andere kinderen uit de kampung.

Van discriminatie had hij nauwelijks iets gemerkt, al werd hij soms geplaagd. Want, hoewel hij een lief karakter had, kon hij soms uit de hoogte doen op school.
“Hollander! Hollander!” riepen de kinderen dan. Maar ze plaagden ook anderen. “Javaan!” scholden de Sundanezen. En “Sundanees!” scholden de Javanen. En allemaal werden ze geplaagd door de kinderen van wie de ouders en voorouders altijd al in Jakarta hadden gewoond en die Betawi spraken.

Zoals gezegd, Herman had een lief karakter. Hij was zorgzaam en hielp vaak met klusjes in huis. Hij was zacht, op het vrouwelijke af soms.
Zijn vader, een echte De Boer ook al heette hij nu Sugianto, zag het met lede ogen aan.
Al vroeg begon Herman zich goed te verzorgen, daarin gestimuleerd door Oma, die altijd met zijn nagels en zijn haar bezig was en zo handig was dat ze van lappen stof zelf mooie blouses voor hem kon naaien.
In zijn vroege jeugd leek hij nog een kacong onder de kakongs maar langzamerhand werd hij steeds vrouwelijker. Hij liet z’n volle haar groeien tot het in prachtige golven langs zijn gelaat viel. Hij manicuurde zijn nagels en zorgde er altijd voor wat geld bij elkaar te krijgen opdat Oma mooie kleding voor hem kon maken.
Toen hij zestien was, was hij al lang geen echte jongen meer. Zijn klasgenoten, die hem vroeger nog hadden geplaagd met zijn vrouwelijk voorkomen en optreden, hadden hem geaccepteerd zoals hij was, al deed een enkeling natuurlijk wel eens vervelend. Hij wist zelf heel goed wat en wie hij was en zag zichzelf als man én vrouw.
Alleen hoe het verder moest, dat was voor hem een beangstigende vraag.

“Oma,” zei hij op een middag toen er niemand anders thuis was en ze samen op de rand van het oude bed zaten, “Oma, ik kom dit jaar van school en ik weet niet wat ik moet gaan doen. Om door te gaan met leren, is veel geld nodig en dat hebben wij niet ……”
“Nee, lieve jongen, wij hebben maar weinig geld. Daarom heeft Oma altijd zelf kleding voor jou gemaakt. Oma heeft altijd geprobeerd mooie kleding voor jou te maken. Maar Oma wordt oud, ze kan niet zo goed meer zien en haar vingers doen al pijn van de reumatiek. Oma is ook al zo oud …. veel te oud ….”
Ze zweeg, de handen van haar kleinzoon in de hare. Ineens straalde ze iets verdrietigs, iets moedeloos uit.

gedek: wand van gevlochten bamboe.
kasian: je moet er medelijden mee hebben!
kampung: stadswijk.
Betawi: Jakartaans (vgl. Batavia).
kacong: katjong: (speelse) jongen.

Morgenvroeg om 9u het vervolg van dit verhaal.

Uit: Een broekzak vol rijst, ongewone verhalen uit Indonesië
Auteur: Theo Wilton van Reede
Het verhaal is wegens de grote lengte over meerdere afleveringen verdeeld.

Aloysius had een kortstondig avontuur op het plekje van Siti bij de spoorbaan, waarbij alle initiatief bij Siti lag. Aloysius, staande geleund tegen een boom, raakte de gehurkte Siti nauwelijks aan. Hij onderging zijn avontuurtje met grote intensiteit want, inderdaad, Siti beheerste haar vak dat zij met een grote gevoeligheid, overgave en tederheid uitvoerde.

Ze had, toen zij zich aanprees, geen woord te veel gezegd.
“Was het goed?”, vroeg ze terwijl Aloysius, lichtelijk buiten adem, zijn kleding weer fatsoeneerde en het voorhoofd bette, “Heb ik het goed gedaan? Heb jij genoten? Als het niet goed was dan moet jij dat zeggen hoor.”
Ten teken dat het goed was geweest, sloeg Aloysius een arm om haar heen en drukte haar even tegen zich aan. Ze rook verrukkelijk.

Het was gek, flitste het door hem heen, ze was zo mooi en zo lief en toch was er niets banaals geweest aan dit exotische contact tussen de jonge, zeer vrouwelijke en zeer Indonesische Siti en de veel oudere Nederlandse ambtenaar van de Moderne Industriestad.
Hij voelde zich goed en was niet alleen onder de indruk van haar schoonheid maar vooral ook van haar persoonlijkheid en warmte.

Nadat hij haar betaald had, bleven ze samen nog wat staan praten waarbij zijn houding ineens onzekerheid uitdrulte.
Siti voelde feilloos aan welke de reden was van die aarzeling.
“Vind jij mij lief?”, vroeg ze zacht terwijl ze zijn handen in de hare nam.
“Ja, heel lief.” Hij vond het prettig, zo met zijn handen in de hare. Het voelde natuurlijk.
“Ben jij dan bang om mij weer te zien?” Haar grote ogen keken hem aan.
“Nee, bang niet ….” Hij maakte zijn zin niet af.
“Zal ik jou dan een afspraakje voorstellen? Wil jij dat wel?”
Ja, dat wilde hij wel. Hij knikte bevestigend.
“Weet je, ik kleed mij niet altijd zo aan ….”
Ze sloeg de spijker op de kop.
“Ik werk elke dag. Ik kap. Ik ben kapster. Ik werk in een beauty salon. Ik ben een goede kapster.”
Aloysius twijfelde er niet aan.
“Ik werk morgen tot vier uur. Zal ik dan bij jou komen? In jouw hotel? Dan drinken wij samen wat op jouw kamer? Vind jij dat fijn? Ik ben overdag ook mooi, niet alleen ’s avonds.”
Ze sloeg alweer de spijker op de kop.

“Wat is jouw kamernummer?”
Aloysius gaf het nummer.
“Ben jij in Kartika Plaza?”
Hij was kennelijk niet de enige.
“Er wordt daar niemand boos op mij hoor. Ze weten daar wel dat ik een ondeugend meisje ven dat met mannen speelt. Ze plagen mij er niet mee hoor. En ze zullen jou ook niet plagen. Geloof jij mij maar. Hoe heet jij?”
“Aloysius.”
“Oh, wat een mooie naam. Ben jij katholiek? Ik ook hoor.”
Ze zei het op een toon alsof hij zich er niet voor hoefde te schamen.
Aloysius gaf zich over.

 Goed, zei hij, “Morgenmiddag op mijn kamer. Ik zal op je wachten. Om vijf uur.”
“Ja,” zei ze en liet stralend een schitterend gebit zien waarin de maan leek te reflecteren, “vijf uur op z’n Hollands: ik mag van jou niet te laat komen.” Ze lachte op een manier die aan kerstklokjes deed denken.
“Dààg, tot morgen. Ik ben er hoor!” Ze draaide zich om en liep zelfbewust en heupwiegend weg, wetend dat Aloysius haar nog een stukje moest volgen.
Even later waren ze terug op Jalan Sumenep.
“Dààg! Dahdah!” riep ze nog een keer en, voor haar doen hard: “Tot morgen!” Het klonk als een communiqué voor haar vriendinnen onder de boom die luid giechelend reageerden.

Aloysius zwaaide vaag in de richting van de boom en liep terug naar het hotel, langs de eetkramen met de ballen.
“Hey, Mister, was it good?” werd er geroepen.
Dit vond Aloysius wél banaal en hij reageerde dan ook niet.
Even later was hij terug op zijn kamer.

Die nacht en de hele daarop volgende dag maakte Aloysius vele overwegingen.
Hij overdacht zijn ervaringen en gevoelens rond Siti. Hij overdacht zijn eigen positie. Hij dacht aan de mannen met Aziatische vrouwen. Hij dacht aan de mogelijkheid van een gezamenlijk leven in Holland. Hij dacht aan de rust die hij in Jakarta gevoeld had en aan de stroomversnelling waarin hij nu verzeild leek te raken. Hij keek naar de manier waarop hij tot dan toe in Indonesië had gereageerd en overwoog en berekende kansen.
Om uiteindelijk te beslissen dat hij gewoon zou doen wat hij aldoor had gedaan: hij zou wel zien wat er gebeurde.

Hij had extra zorg aan zijn uiterlijk besteed toen, precies om vijf uur, zacht op zijn deur werd geklopt. Toch enigszins gespannen, liep hij op de deur toe.
Toen hij die open deed, stond daar een jongen in perfect sluitende, witte jeans met een ruimvallende, blauw-met-bruine batikblouse en een dunne gouden ketting rond de hals. Hij had halflang, gitzwart haar dat in een jongensachtige golf voor het voorhoofd viel, quasi nonchalant. Grote, donkere ogen keken hem vragend aan terwijl om de lippen een vage, licht onzekere lach speelde.

“Dag.” zei hij.
“Dag.” zei ook Aloysius automatisch, onvoorbereid op een ontmoeting anders dan met Siti.
“Herken jij mij niet?” De stem, de intonatie en het accent waren onmiskenbaar die van Siti.
“Mag ik binnen komen?” De stijl was eveneens onmiskenbaar de handelswijze van Siti.

Aloysius, in reflex, opende de deur verder en zijn hand gebaarde richting fauteuils.
Nauwelijks minder vrouwelijk dan Siti liep de jongen de kamer in terwijl hij zijn hand in het voorbij gaan kort liet rusten op de arm van Aloysius.
Toen draaide hij zich om en zei ontwapenend en met een lach die recht uit zijn hart leek te komen:
“Ik heet alleen ’s avonds Siti. Overdag heet ik Herman.”

Aloysius en Herman hebben lang gepraat, die avond, waarbij Aloysius tot zijn verbazing bemerkte dat het hem eigenlijk weinig uitmaakte of deze Herman/Siti een jongeman was of een vrouw of allebei. Het deed niets af aan de gevoelens die hij steeds sterker voor Herman begon te voelen.

Herman legde hem uit dat hij een banci was, iemand die man is en vrouw. Een banci wordt ook wel wadam genoemd, een samentrekking van wanita, vrouw, en Adam.
Er zijn banci’s die zich laten ombouwen en er zijn banci’s die door het leven gaan als travestiet. Veel banci’s gaan in de prostitutie om zo geld te verdienen voor een ombouwoperatie in Singapore.

“Indonesiërs respecteren ons,” legde Herman uit. “Dat komt nog uit het hindoeïsme: de goden schiepen mannen, de goden schiepen vrouwen en de goden schiepen mensen die beide zijn. Deze laatsten zijn door de goden gezegend. Rijke Jakartanen nemen hun zonen voor de eerste sexuele ervaring mee naar zo’n banci. Dat is een goed voorteken voor een vruchtbaar leven, dat wil zeggen, een leven dat rijk is gezegend met zonen.”

Aloysius luisterde aandachtig terwijl Herman rustig en met zachte stem uitlegde. Herman had er een sigaret bij opgestoken en zat, in een zeer vrouwelijke houding, in een fauteuil. Aan een drankje waren ze nog niet toegekomen.

“Wij zijn zo geaccepteerd in Indonesië dat wij zelfs een eigen vakbond hebben. En die vakbond heeft weer een vertegenwoordiging in het parlement.” Herman zei het niet zonder trots. “Jij vroeg gisteren hoe het komt dat ik Nederlands spreek. Ik heb jou al verteld dat ik Indo ben. Ik weet niet hoe het komt, maar veel indo’s in Jakarta zijn banci. En van thuis uit krijgen wij natuurlijk nog wat Nederlands mee. Maar dat is niet de enige reden. Om lid te kunnen worden van onze vakbond moet je Nederlands kunnen spreken. Nederlands is voor ons een soort geheimtaal. De klanten kunnen ons dan lekker niet verstaan. Wij kunnen roddelen over onze klanten of elkaar waarschuwen. Sommigen van ons gaan een jaar naar een kapper in Limburg, in Holland. Daar leren zij Nederlands en ze verdienen zo veel geld dat ze dure kleding kunnen kopen en zo een dure prostituee kunnen worden. Of ze kunnen zich van dat geld laten ombouwen.”
Aloysius was onder de indruk van het verhaal.

Ineens sloeg de rustige, warme en bescheiden stem van Herman om en kreeg een klank waarin angst doorklonk.
“Weet jij,” vervolgde hij, “soms ben ik wel bang. Ik ben nu nog mooi en jong. Nu is banci zijn nog niet erg. Maar ik ben bang voor later ……”
Het woord ‘later’ bleef dominerend in de lucht hangen.
“Ik moet nu een carriere zien te maken en geld verdienen voor goede kleding. Ik wil proberen de minnares te worden van iemand die belangrijk is, geld heeft …. Vrouwen vinden het niet zo erg als hun man wel eens een banci bezoekt. Maar als ik niet genoeg verdien om een eigen kapsalon te beginnen of minnares te worden, hoe moet het dan als ik oud en lelijk ben en niemand mij meer wil.”
Zijn grote donkere ogen, waarin Aloysius wegzwom regelrecht de oneindigheid in, straalden iets heel teers uit.

“Jij bent nog niet lang in Indonesië maar jij zult ze nog wel zien, hier in Jakarta of ergens anders op Java. Jij zult ze zien bij warungs, eetstalletjes: oude magere vrouwen die zingen en zichzelf op een tamboerijn begeleiden. Altijd met tamboerijn, die vrouwen. Het zijn mannen. Maar ze hebben niet genoeg verdiend. Of ze hebben te veel uitgegeven. En dan moeten ze wel zo leven, met een tamboerijn.” Die tamboerijn leek iets ernstigs te zijn voor Herman.
Toen, weer vrolijker:
“Maar bijna iedereen geeft geld hoor, telkens honderd pop, telkens honderd rupiah.”

Tussen Aloysius en Herman ontwikkelde de relatie zich snel en hevig in de daarop volgende dagen en weken; Aloysius werd uiteindelijk dan toch de ridder op het witte paard.
Hij ontwikkelde jegens Herman een complex aan gevoelens. Hij was duidelijk verliefd maar er was ook iets vaderlijks gegroeid. En als hij het had over Nederland, werd hij leraar.
Aloysius kende zichzelf amper terug. Hij was verbaasd over wat in hem verborgen was geweest, al had hij dan ooit missionaris willen worden, en hij wasverbaasd over zijn eigen ontwikkeling. Het meest verbaasd was hij over het feit dat, toen was besloten dat Herman om te beginnen een jaar bij hem zou gaan leven in Holland, het hem weinig kon schelen wat zijn collega’s er van zouden vinden.

Morgenvroeg om 9u het vervolg van dit verhaal.

Uit: Een broekzak vol rijst, ongewone verhalen uit Indonesië
Auteur: Theo Wilton van Reede
Het verhaal is wegens de grote lengte over meerdere afleveringen verdeeld.

Ietwat onwennig keek Aloysius rond zich heen. Een menukaart was er niet.
“You want soup or sate?“, vroeg de restaurateur terwijl hij met een wijds gebaar naar boven en naar de schalen op de tafel wees.
En toen zag Aloysius het pas: aan de lengtebalk van de kraam hingen grote trossen gekookte testikels, precies als druivetrossen. Voor zijn gevoel keek ijk er minuten naar. Toen hij, enigszins gegeneerd, weer voor zich keek, keek hij recht in een schaal met grote ballen, keurig in kegelvorm opgestapeld.
De restaurateur, wachtend, keek hem vragend aan.
Een jonge knul die naast hem zat, schoot hem te hulp.
“You choose, Mister. You want big or small? You choose. You point! I help! You like big? Yes, you like big!“, en hij wees naar een paar grote testikels die roomkleurig glansden in het licht van de gaslampen en TL-buizen.
“You like soup? Yes you like soup. You take soup. Good for you. This soup make strong.” Hij keek Aloysius stralend aan.
Ach, het was ook eigenlijk de gewoonste zaak van de wereld: het uitzoeken van soep- of sateballen, bedacht Aloysius. Hij zou waarschijnlijk een goed missionaris zijn geweest met een open geest voor lokale gebruiken.
“Ball from goat. Make you strong.“
Ook deze knaap demonstreerde het hulpvaardige karakter van de Indonesiërs dat Aloysius de laatste dagen al zo vaak had getroffen. Het ontroerde hem.

“You eat soup. Then you go to woman!” De knul lachte uitbundig, evenals alle anderen. Het begon Aloysius duidelijk te worden waarom hij iets van een samenzwering had geproefd toen hij plaats had genomen temidden van de Jakartanen: het nuttigen van bokkeballen scheen de viriliteit te bevorderen.
“High protein.” verklaarde de knaap nog ten overvloede.
Aloysius vond het best. Hij begon zich op z’n gemak te voelen: al haast een Indonesiër. Hij voelde zich opgenomen al ging zijn participatie in het geheel niet zover dat hij van plan was die avond een vrouw te gaan bezoeken.
De soep kwam snel en smaakte Aloysius best. De anderen keken met spanning hoe hij de plakken bal verwerkte.
Hij lachte maar eens en zei:
“Good. Very good!“
De anderen herhaalden die woorden met enthousiasme. Het “Good, very good!” gonsde van kraam naar kraam.
De jongen naast hem stond er op dat hij ook een bal van zijn satespies zou proberen, een gerecht dat toepasselijk sate torpedo heette. De geroosterde bal deed Aloysius denken aan een bitterbal. Het was ongeveer hetzelfde.
Aloysius genoot echt van het etentje en maakte, zo goed en kwaad als dat ging, nog een praatje vooraleer hij zijn wandeling naar het parkje voortzette.

Aloysius liep langzaam terwijl hij de bomen, de krekels, de eetkramen, de lichtjes, de geuren en de hangende halve maan op zich liet inwerken. Eigenlijk was hij wel wat verbaasd dat hij zo makkelijk inburgerde. Het deed zijn zelfvertrouwen voelbaar goed. Al slenterend overdacht hij hoe groot de indruk zou zijn die hij op de collega’s zou maken als hij hen zou tracteren op het verhaal van de avontuurlijke maaltijd die hij zojuist had genoten.
Haast onverwacht doemde het parkje voor hem op aan de linkerkant van de weg.
Hij zag dat Jalan Sumenep nog een eind door liep. Omdat het parkje niet erg groot leek te zijn, besloot hij er om heen te lopen.

Hij sloeg linksaf en had nog nauwelijks enkele meters gelopen toen, vanuit het duister onder een grote boom, een diepe maar vrouwelijke stem hem aan riep:
“Hello, my darling! Where are you going?“
Een andere stem, hoog en bijna ijl, voegde er aan toe:
“Come, why don’t you come en talk to us? Are you English? American?“
“No, no, I’m Dutch.“, liet Aloysius zich ontvallen.
“Aaah, Holland, jij bent van Holland!” reageerde de hoge, ijle stem, “kom hier, dan maken we een praatje.”
Het was perfect Nederlands maar met een accent.
De situatie overviel Aloysius helemaal. Hij raakte er echter niet van van de kook. Hij reageerde zoals hij de laatste dagen voortdurend had gedaan: hij liet de situatie op zich af komen.
Hij draaide zich om en ontwaarde, terwijl zijn ogen aan het duister wenden, onder de boom vlak bij een lantaarn, een klein groepje vrouwen in zaterdagavondkleding die er niet om loog.

“Oooh, wat ben jij een mooie man! Heb jij een sigaret voor mij?” Het was dezelfde hoge stem. Aloysius kon nu zien wie er bij die stem hoorde.
Het was een jonge vrouw met vol, halflang haar dat zwart glansde in het vage, gelige licht van het lampje in de lantaarn. Ze had grote, donkere ogen en een onindonesisch rechte neus in een gelaat dat prachtig symmetrisch was gevormd. Hij vond het jammer dat haar lippen zo dik en knalrood waren aangezet. Hij registreerde het in een oogopslag.
“Heb jij een sigaret?”, klonk het nogmaals, “Ik heet Siti.”

Ze waren met z’n vieren, de vrouwen, maar of het door haar stem kwam of door haar Nederlands, Aloysius had duidelijk het meeste oog voor Siti.
Aloysius rookte zelf niet maar hij had geleerd dat het erg praktisch is om in Indonesië sigaretten bij je te hebben. Hij reageerde dan ook met een hoffelijk gebaar.
De andere vrouwen, die tot Aloysius’ verbazng ook wat Nederlands spraken, namen giechelend en zonder te vragen eveneens een sigaret uit het pakje.
Passerende auto’s en brommers toeterden nadrukkelijk.

“Wil jij een avontuurtje?”, vroeg Siti, “Ik ben erg goed. Vraag maar aan hen.”, en ze wees op de andere vrouwen.
“Ja hoor, ze is goed, maar ik ben beter!” zeiden ze alle drie en maakten, als jonge meiden elkaar aanstotend, gebaren die aan duidelijkheid niets te wensen over lieten.
Aloysius raakte weliswaar ineens opgewonden maar vond het toch niet de juiste plaats en het juiste tijdstip om zich in het voorgestelde avontuurtje te werpen.
Hij besloot het gesprek naar zich toe te trekken.

“Hoe komt het dat jij zo goed Nederlands spreekt?”, vroeg hij aan Siti.
“Oh, ik ben Indisch. Bij ons thuis wordt vaak Nederlands gesproken.”, antwoordde Siti. “Er zijn veel Indo’s in Indonesië, miljoenen. Er werken er ook veel hier op Taman Lawang. Maar ik ben de mooiste en de beste!”
Terwijl ze zich zelfbewust uitdrukte, bleef haar stem zacht, warm en vooral bescheiden. Aloysius begon te smelten.
“Neem jij me mee naar je hotel?” Ze vroeg het niet smekend, de vraag kwam eerder heel vanzelfsprekend over.
“Nee, dat was ik niet van plan.”, antwoordde Aloysius eerlijk.
“O, jij wilt hier tussen de bosjes? Kom maar, ik weet een mooi plekje vlak bij de spoorbaan. Ze pakte zijn arm al.

“Hoho, ik ben helemaal niets van plan!”
“Maar ik ben toch mooi?”
“Ja, heel mooi. Maar je gaat me veel te snel.”
Per ongeluk gaf Aloysius haar met die laatste opmerking houvast.

“O, jij bent er eentje die rustig wil genieten. Dat is goed. Heel goed. Ik heb alle tijd hoor, maar geef jij me dan wel een beetje geld want uik kan nu niet naar andere mannen lonken.”
Ineens schoot Aloysius een liedje van Wim Sonnevelt binnen: ‘… ze lonkte naar iedere man …’
Het was een woord dat hij in Nederland lang niet had gehoord.
Heel even aarzelde Aloysius. Toen pakte hij zijn portemonnee en gaf Siti een biljet van 5.000 rupiah, ongeveer vijf gulden, terwijl hij zei:
“Hier, dit is voor jou. Ik wil nu niet met je mee. Ik wil eerst wandelen. Alleen. Ik heb net gegeten.”
Hij draaide zich om en liep weg.
“Kom je terug?!”, riep Siti hem na.
“Ja, ik kom terug. Straks.” gaf Aloysius ten antwoord.

Eigenlijk was hij dat helemaal niet van plan maar hij merkte dat hij een dubbel gevoel had. Aan de ene kant maakte Siti een diepe indruk op hem en voelde hij zich sterk tot haar aangetrokken. Aan de andere kant was hij toch wat bleu, terwijl bovendien de situatie zich voor hem te snel ontwikkelde.
Hij wilde tijd winnen, hij wilde bij haar zijn maar hij wilde ook wandelen, hij wilde het avontuurtje wel maar toch ook weer niet, alles was nieuw maar uiteindelijk probeerde hij alles in Jakarta waar nu eenmaal alles nieuw voor hem was. Het was verwarrend.

Hij liep verder, nageroepen door weer andere vrouwen maar met Siti op het netvlies gebrand. Kort daarna belandde hij op een driesprong.
Hij voelde zich verward en was met zijn gedachten bij Siti, reden waarom hij niet meer in staat was dat wat hem onringde, in zich op te nemen.
Toen zag hij, schuin rechts vooruit, langgerekte witverlichte vitrinekasten. Hij besloot, ter afleiding, te gaan kijken wat er in te zien was. De vitrines bleken tegen het hek in een tuin te staan. Vanuit de langgerekte kast keek ayatollah Khomeiny hem boosaardig aan, de ogen waren het enige vlammende aan een verfletst, blauw portret. Er hingen portretten van nog andere, minstens even boosaardig kijkende figuren en er hingen kreten als ‘Death to Israel’. Aloysius bevond zich voor de ambassade van Iran.
Khomeiny bereikte precies het tegendeel van hetgeen hij beoogde: hij joeg Aloysius Bonthamer recht de armen in van Siti.

Morgenvroeg om 9u het vervolg van dit verhaal.