KutBinnenlanders.nl

Dag: 6 februari 2012

Boekdelen

Toine Donk interviewde A.H.J. Dautzenberg voor de rubriek Boekdelen van NRC Handelsblad. Onderstaand de tekst:

Als kind was ik totaal in de ban van de donkere sprookjeswereld van Wipneus en Pim. Ik heb zelfs zo’n boekje helemaal overgeschreven in een schrift omdat ik dacht, daar kan ik iemand nog een plezier mee doen. De reeks speelt zich af in Kabouterland van Koning Goedhart. De verhalen zijn donker, gotisch en occult: dieren waar staarten en poten van afgeknipt worden, kabouters die veranderen in vleermuizen en heksen die naar de zon worden geschoten. Ik kreeg er nachtmerries van.

Van de reeks was ik het meest gefascineerd door Wipneus en Pim helpen dokter Knippeling. Het is een heel vreemd boek. Een heks met de naam Kroepoek vliegt de kamer van dokter Knippeling binnen en steelt de zaadjes van de Blauwe Viool. Nergens wordt uitgelegd waar die voor dienen. Later ben ik daar het symbolisme van de romantiek in gaan zien: de blauwe bloem van Novalis en Goethe. Verder in het verhaal komen Wipneus en Pim bij de kolenkabouters. Daarvan sloeg mijn fantasie op hol. Ik kom uit Zuid-Limburg en 150 meter van mijn huis was een mijn die later werd dichtgegooid.

Ik begreep nooit wie die boekjes schreef, want alhoewel de achternaam van de auteur steeds hetzelfde was – Van Wijckmade – verschilden de initialen: B, BJ, BW, BA en BG. Later kwam ik er achter hoe dat zat. Al die boekjes zijn geschreven door de congregatie van de Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis van de Heilige Maagd Maria in Maastricht. De opbrengst ging naar de missie.

Het begon in 1948 met zes boekjes van de hand van Bruno van der Made. Het stokje werd overgenomen door Broeder Josephus, die het na zeven edities te druk kreeg met het schrijven van boekjes over verkeersregels. Nog twee broeders volgden en eind jaren zestig werd de serie populair onder Broeder Gregorio. Die ging er ook mee op tournee, alle boekwinkels af. Broeder Gregorio was eigenlijk een hele saaie man. De serie bloedde dood en er slopen levenslessen in de verhalen.

Elke broeder had een eigen stijl. Bruno schreef sardonische verhalen, ook racistisch, heel grimmig, met zinnen als: ‘Zijn gezicht was zwart als roet, net een neger. Brrrrrr, om er kippenvel van te krijgen.’ Alle gemene kaboutertjes waren donker: ‘Ze waren pikzwart en hadden kleine, gemene oogjes.’ In de jaren zeventig zijn twee van zijn boekjes uit de handel genomen en herschreven.

Er zit geen christelijke barmhartigheid in, goed en slecht lopen door elkaar heen. Dit heeft mij gevormd. Het heeft veel echo’s van Edgar Allan Poe. Verhalen zonder moraal vind ik heerlijk. Als ik zelf schrijf probeer ik ook alle moraal los te laten, het verhaal zijn eigen dynamiek te laten verkrijgen, zonder dat ik begrensd word door wat niet mag of kan. Mijn thematiek is werkelijkheid. Non-fictie bestaat niet in mijn ogen: het is altijd duiding, filtering, interpretatie. Ik noem alles fictie.

Tederheid ontbreekt tederheid in de verhalen. Wanneer de kabouters de slechte heks hebben gevangengenomen staat er: ‘Van pret trokken ze elkaar aan de haren.’ Dat is wereldvreemd. Altijd zit er afstand, liefde is afwezig. Ze vallen elkaar niet in de armen. Het is een ruwe mannenwereld. Nu blijkt volgens de commissie-Deetman dat Broeder Gregorio meerdere jongens heeft misbruikt. Dat verbaast mij niks. In de boekjes wemelt het van de ontvoerde prinsjes.

Ik ben lid geworden van de pedofielenvereniging Martijn uit protest tegen de ongenuanceerde heksenjacht tegen de partij. Het is bizar dat de leden van Martijn regelmatig met de dood worden bedreigd en wekelijks een nieuwe ruit kunnen bestellen. Voor zover ik weet is nog geen enkel kerkraam gesneuveld, ondanks de meer dan 10.000 slachtoffers. Ik verdedig als schrijver de vrijheid van meningsuiting en van vereniging. Het is aan de rechter om te bepalen of iemand de wet overtreedt, niet aan Henk Bres en het volk.

 

De NS

Het vriest een graadje of dertig onder nul. Spoorrails zetten uit (of krimpen – daar moet ik vanaf wezen), wissels weigeren dienst, buitenluchtse computers raken van slag. Vindt u het gek? Ik niet. Vol verbazing stel ik vast dat het leven gewoon doorgaat. Wat mij betreft kruipt iedereen een week lang in zijn hol, trekt de deur dicht tegen de tocht en gaat potverteren tot betere dagen.

Maar niet de Nederlandse bevolking. Die zit bij de eerste de beste 5 minuten vertraging van hun intercity al te blèren in de microfoon van de NOS: HOE DURVEN ZE? Hoe halen ze het in hun kop om de Nederlandse reiziger hun grondrecht op stipt vervoer te ontnemen? Hebben ze niet begrepen dat dat een door God gegeven privilege is, eeuwig en immer onontvreembaar? “In andere landen hebben ze het op orde” snottert een jonkie verontwaardigd.

Ik weet niet welk land hij bedoelde, maar de landen die ik bezocht heb hadden dat beslist niet, op orde, wat de spoorwegen betreft. Ja, in Japan reden de treinen op de seconde, of er een aardbeving, een tsunami of een atoombom bezig was, en ze stopten steevast op de aangewezen plek, waardoor de deuren altijd pal voor je neus openden. Dat deden ze daar ja. Maar ze reden 4 keer per dag, niet 4 keer per uur! Je moest een ticket van tevoren kopen en een plek reserveren, je kon niet zomaar out of the blue op het perron in Tokyo aan komen huppelen omdat je plotsklaps zin had om in Osaka te wezen. In Spanje idem dito. Ik kan me van de VS geen treinen à la Nederland herinneren, ik kan me van dat land überhaupt geen treinen herinneren, enkel bussen. Engeland: nope. Griekenland? Don’t talk about it. Italië? Een zooitje. Frankrijk? Constant in staking, waardoor ik telkens met één of meer babies en/of kleuters en bergen bagage strandde in onbewoonde gebieden. Waardoor ik ook besloot om enkel met de Nederlandse bus naar dat land af te reizen – als er gestaakt werd en de medelanders beteuterd achterbleven, koerste ik vrolijk terug naar huis, in mijn lekkere Hollandse bus die. Altijd. Reed.

Mijn bewondering voor de Nederlandse mentaliteit steek ik doorgaans niet onder tafels of stoelen, maar over de NS ben ik onverbiddelijk: tel je zegeningen en stop met klagen.

 

© 2021 KutBinnenlanders.nl

Theme by Anders NorenUp ↑