SPELDBURG – Satirici uit heel het nederlandstalige grondgebied gaan met onmiddellijke staking. Naar bewering krijgen ze in deze roerige tijden oneerlijke concurrentie van de werkelijkheid. “Er valt gewoon niet meer tegen de realiteit op te satiren,” aldus een boze fake news-auteur.

Verkiezingen, corruptie, commercie

De satirici zijn het beu. “Normaal gezien halen we het gros van onze grappen moeiteloos bij de gebruikelijke bronnen: verkiezingen, corruptie en commercie. Maar anno 2020 zijn die bizarrer dan welke grap je er ook over kunt vinden. En het is niet bij te benen: amper heb je een grap bedacht of de realiteit heeft er al zes duizelingwekkend bizarre werkelijkheden tegenover gesteld. Dieven die daadwerkelijk in een escape room inbreken en dan de sleutel niet eens kunnen vinden, zoiets gebeurt dus écht. Onder deze omstandigheden kunnen we gewoon ons werk niet doen,” fulmineert een bekend satiricus die wenst anoniem te blijven: “Ik zal mogelijk mijn carrière moeten bijstellen en aan de slag moeten gaan als copywriter, dan heb ik liever niet dat satire aan mijn naam kleeft. Werkgevers googelen tegenwoordig alles.” Ook is men niet te spreken over de censuur bij sociale media: “Dat satire een duidelijke maatschappelijke rol heeft, wil er niet in, er wordt gewoon facebookpage na tweet verwijderd omdat het niet om werkelijke feiten blijkt te gaan. Dat stelt satire in een oneerlijke positie, immers: enkel het echte nieuws werkt met feiten.”

Coronavirus

“Maar het allerergst is dat virus. Dat al het ganse jaar een onnavolgbare realiteit schept. Dat zo’n Trump, stijf van de experimentele steroïden die hij vanuit privilege als behandeling heeft gekregen, nog altijd Covid-19 weglacht. Dat in Nederland Rutte alles maar slapjes blijft aanbevelen in plaats van daadwerkelijke maatregelen nemen. Dat zo’n koning doodleuk op vakantie reist kort na iedereen te hebben opgeroepen samen de maatregelen te volgen. Dat er honderden mensen in Hilversum dwars tegen de maatregelen in een groot feest houden met de voorspelbare besmettingen als gevolg. Dat er kafkaësk medische maskers naar Zwitserland gereden moeten worden en terug om ze alsnog op de Europese markt toe te laten. Dat experts en politici in België strengere maatregelen sneller willen omdat het vijf na twaalf is, terwijl ondertussen het halve land de regering wegens te strenge maatregelen voor het gerecht sleept. Dat een huisarts die positief getest werd, doodleuk patiënten bleef behandelen, zonder masker, en zo honderden nieuwe besmettingen veroorzaakte. Dat in Brussel als oplossing voor daklozen een attestje wordt uitgeschreven in plaats van hen onderdak en medische behandelingen te bezorgen. Dat er een Tiktok-challenge is om na de avondklok ‘stoer’ toch op straat te komen en dat te filmen. Dat het onveiligste in de kerncentrale van Doel ineens de besmettingsgraad onder het personeel is. ‘Endsars’-protesten die niét over deze SARS-virusvariant gaan. Er valt gewoon niet tegenop te grappen, meneer.”

Publieksvriendelijk

Aanvankelijk gaan de satirische websites beginnen met publieksvriendelijke acties. In plaats van satire gaan ze betrouwbare overheidsinformatie aanbieden, zoals welke stappen mensen kunnen volgen om zich op het virus te laten testen en hoe zo’n testproces verloopt. Maar op termijn sluiten de fake news-sites niet uit dat ze werkelijk-nieuws gaan aanbieden. “Straatinterviews, diepgravend journalistiek onderzoek, wetenschappelijk onderbouwde reportages, we doen het natuurlijk liever niet, maar als het niet anders kan, moeten we ons wel tot dat niveau verlagen. En we houden ons hart vast voor 1 april 2021, meneer. Dat mag u best weten. We houden het hart vast.”